Huế, nơi tìm về Tết xưa nếp cũ

Huế, nơi tìm về Tết xưa nếp cũ

Giữa nhịp sống hiện đại ngày càng gấp gáp, có những thời khắc con người ta chợt muốn quay về, tìm lại những giá trị xưa cũ – nơi Tết không chỉ là ngày nghỉ, mà là cả một không gian văn hóa, một nếp sống, một cảm xúc lắng sâu. Với nhiều người, ký ức về Tết không bắt đầu từ pháo hoa hay những cuộc vui rộn ràng, mà từ mùi trầm hương thoang thoảng trong gian nhà cũ, từ sắc đỏ trầm của tranh chữ ngày xuân, từ những mâm bánh mứt được chuẩn bị chậm rãi bằng cả sự nâng niu và thành kính.

Chính từ những ký ức ấy, Huế hiện lên như một miền chốn đặc biệt  nơi Tết xưa không chỉ được nhắc lại bằng hoài niệm, mà vẫn đang hiện hữu trong đời sống hôm nay. Ở Huế, mùa xuân đến nhẹ nhàng, lặng lẽ, thấm sâu vào từng nếp nhà, từng khu vườn, từng tà áo dài truyền thống của người con gái đất Thần Kinh. Và Huế, mảnh đất trầm mặc bên dòng Hương Giang, chính là nơi hiếm hoi còn lưu giữ gần như nguyên vẹn hồn cốt của Tết xưa, nếp cũ.

Những ngày giáp Tết, Huế không ồn ào, náo nhiệt. Thành phố khoác lên mình vẻ đẹp chậm rãi, nhẹ nhàng, như thể thời gian cũng khẽ khàng hơn để nhường chỗ cho ký ức. Trong những ngôi nhà rường cổ, trong không gian tĩnh lặng của vườn Huế, hình ảnh người con gái Huế hiện lên dịu dàng trong trang phục truyền thống  áo dài, áo ngũ thân  mang theo cả một trời xuân cổ kính.

Trang phục truyền thống của người con gái Huế ngày Tết không chỉ là vẻ đẹp hình thức. Đi cùng trang phục ấy, không thể không nhắc đến phấn nụ Huế  một nét đẹp thầm lặng nhưng đầy tinh tế của người phụ nữ đất kinh kỳ xưa. Phấn nụ được làm hoàn toàn thủ công từ những nguyên liệu tự nhiên, trải qua nhiều công đoạn tỉ mỉ, kết tinh thành những viên phấn nhỏ nhắn, trắng ngà, thoang thoảng hương thơm dịu nhẹ. Ngày Tết, người con gái Huế chấm nhẹ phấn nụ lên gương mặt, không để sắc đẹp phô bày rực rỡ, mà chỉ đủ làm da thêm sáng, nét thêm thanh, giữ trọn vẻ kín đáo, nền nã vốn có.

Phấn nụ Huế không đơn thuần là mỹ phẩm, mà là biểu tượng của quan niệm thẩm mỹ xưa: cái đẹp phải hài hòa, tiết chế và thuận theo tự nhiên. Trong không khí Tết cổ truyền, hình ảnh người con gái Huế với tà áo dài truyền thống, gương mặt phớt nhẹ phấn nụ, mái tóc vấn gọn gàng… gợi nhớ về một thời vàng son, nơi vẻ đẹp người phụ nữ được trân trọng bởi sự đoan trang và chiều sâu nội tâm hơn là sự phô diễn bên ngoài. Đó là sự kết tinh của lễ nghi, gia phong và thẩm mỹ tinh tế. Áo dài ngũ thân với gam màu trầm ấm như hồng phấn, xanh ngọc, đỏ son… được may bằng lụa mềm, họa tiết dệt chìm thanh nhã. Từng đường kim mũi chỉ như gửi gắm sự đoan trang, nền nã  phẩm chất vốn có của người phụ nữ đất Thần Kinh. Khi khoác lên mình bộ trang phục ấy, người con gái Huế không chỉ “mặc đẹp”, mà đang tiếp nối một truyền thống đã bền bỉ qua bao thế hệ.

Trong không gian Tết xưa của Huế, không thể thiếu những mâm bánh mứt  ký ức ngọt ngào của mỗi gia đình. Không cầu kỳ phô trương, mâm bánh Huế mang vẻ đẹp mộc mạc nhưng đầy tinh tế. Bánh in, bánh thuẫn, mứt gừng, mứt sen, mứt quất… được bày biện gọn gàng trong những hộp gỗ sơn son thếp vàng, hay những khay sơn mài cũ kỹ đã nhuốm màu thời gian. Mỗi loại bánh, mỗi món mứt đều mang trong mình một câu chuyện, một triết lý sống của người Huế: chậm rãi, kỹ lưỡng và đầy trân trọng.

Bánh in Huế  vuông vức, trắng tinh tượng trưng cho sự vẹn toàn, tinh khiết. Bánh thuẫn vàng ươm, nở bung như đóa hoa xuân, là lời chúc phúc cho năm mới sung túc, đủ đầy. Mứt gừng cay nhẹ, ngọt hậu, như tính cách người Huế: ban đầu tưởng chừng khép kín, nhưng càng tiếp xúc càng thấm đẫm chân tình. Những món bánh mứt ấy không chỉ để ăn, mà còn để mời, để kể chuyện, để gắn kết những cuộc sum vầy ngày Tết.

Trong những bức ảnh lưu giữ khoảnh khắc Tết xưa, hình ảnh người con gái Huế ngồi bên án gỗ, tay nâng chén trà, ánh mắt trầm tư giữa không gian trang trí bằng tranh chữ, lọ hoa, mâm bánh… gợi lên một Huế rất khác. Bên cạnh đó, sự xuất hiện của những chiếc gối tựa hoàng cung  vật dụng quen thuộc chốn cung đình xưa  càng làm không gian thêm phần cổ kính. Gối tựa không chỉ là đồ dùng sinh hoạt của vương triều, mà còn là biểu tượng của nếp sống cung cấm, của sự tinh tế, quyền quý và chuẩn mực lễ nghi đã từng hiện hữu suốt nhiều thế kỷ dưới triều Nguyễn. Chiếc gối nhỏ bé ấy, qua năm tháng, trở thành hoài niệm lặng thầm về một vương triều xa xưa, nơi Tết từng được đón bằng những nghi thức trang trọng nhưng vẫn thấm đẫm không khí gia đình, sum vầy. Đó là Huế của gia phong, của lễ nghĩa, của sự an nhiên. Mỗi cử chỉ, mỗi dáng ngồi đều toát lên vẻ đoan trang, kín đáo  như chính nhịp sống chậm mà sâu của mảnh đất này.

Tết xưa của Huế còn hiện hữu trong những buổi chuyện trò thân mật, trong tiếng cười khẽ bên hiên nhà, trong khoảnh khắc hai người con gái Huế cùng ngồi bên nhau, thì thầm những câu chuyện xuân. Không cần lời nói lớn, chỉ một ánh nhìn, một nụ cười cũng đủ để cảm nhận sự ấm áp lan tỏa. Đó là cái Tết của tình thân, của sự gắn bó, của những mối quan hệ được gìn giữ bằng sự tinh tế và chân thành.

Giữa dòng chảy hiện đại, Huế không cố níu kéo quá khứ một cách bảo thủ, mà âm thầm gìn giữ những giá trị cốt lõi. Du khách đến Huế dịp Tết không chỉ để tham quan, chụp ảnh, mà là để “sống chậm”  để cảm nhận Tết bằng tất cả giác quan. Đó là cảm giác bước chân trên nền gạch cũ, nghe mùi trầm hương thoang thoảng, chạm vào lớp lụa mát tay của áo dài, nếm vị ngọt cay của mứt gừng, và lắng nghe những câu chuyện Tết được kể bằng giọng Huế trầm ấm.

Huế là nơi Tết không bị thương mại hóa quá mức, nơi những giá trị truyền thống vẫn được đặt ở vị trí trung tâm. Những không gian Tết xưa được tái hiện không phải để hoài cổ một cách hình thức, mà để nhắc nhớ về cội nguồn, về nếp sống đã làm nên bản sắc Huế. Với du khách, đó là một hành trình tìm về  tìm về ký ức, tìm về sự bình yên, tìm về những giá trị tinh thần đang dần trở nên hiếm hoi trong đời sống hiện đại.

Khi xuân về, Huế không rực rỡ theo cách phô trương. Huế đẹp trong sắc xuân dịu dàng, trong tà áo dài truyền thống, trong mâm bánh mứt ngày xưa, trong nụ cười e ấp của người con gái Huế. Và chính những điều tưởng chừng nhỏ bé ấy đã làm nên sức hút rất riêng  một Huế của Tết xưa nếp cũ, nơi du khách có thể dừng lại, lắng nghe và cảm nhận một mùa xuân thật sự tròn đầy.

Huế không chỉ là điểm đến, mà là nơi để trở về với Tết của ký ức, của truyền thống, của những giá trị bền lâu cùng thời gian. Và có lẽ, trong dòng chảy hối hả của đời sống hôm nay, điều khiến Huế trở nên đặc biệt chính là khả năng giữ lại những điều tưởng chừng đã xa. Tết ở Huế không cần phải mới mẻ hay rực rỡ hơn nơi khác, bởi chính sự lặng lẽ, tinh tế và bền bỉ ấy đã làm nên sức sống lâu dài. Giữa không gian áo dài xưa, mâm bánh mứt cũ, gối tựa hoàng cung nhuốm màu ký ức, Huế mời gọi du khách dừng lại chậm hơn một nhịp  để nhớ, để thương, và để hiểu rằng có những giá trị chỉ thật sự trọn vẹn khi ta biết nâng niu và gìn giữ. Đó cũng là lúc Tết không còn là khoảnh khắc thoáng qua, mà trở thành một phần ký ức đẹp, còn mãi trong lòng người.

Lê Huy Hoàng Hải

Tin liên quan

Thư Huế đi Paris
Huế của chúng mình
Thư Huế đi Paris

Đã nghe làn gió mang hơi xuân về với cây lá trên sân thượng. Những thân mai xù xì vượ...

Huế mùa đông
Huế của chúng mình
Huế mùa đông

Mưa chẳng lạ lùng chi với người Huế. Mưa khiến cho những hối hả hàng ngày cũng trở nê...

Chiều trên đồi Vọng Cảnh
Huế của chúng mình
Chiều trên đồi Vọng Cảnh

Mưa ngang qua thành phố rêu phong của tôi, nhanh như nhịp thiên di của phong vân trên...

Giữa cơn mưa Huế
Huế của chúng mình
Giữa cơn mưa Huế

Ngày An vào Huế nhập học, trời bất chợt đổ mưa. Cơn mưa Huế đầu thu không ào ạt, khôn...