Bảo vật quốc gia “Ngai vua triều Nguyễn” là hiện vật đặc biệt quan trọng trong hệ thống di sản cung đình Huế, được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia vào năm 2015. Đây không chỉ là hiện vật gắn liền với quyền lực tối thượng của các vị hoàng đế triều Nguyễn mà còn là tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu, thể hiện trình độ thủ công mỹ nghệ đỉnh cao của các nghệ nhân cung đình xưa. Công tác phục chế do Công ty Cổ phần Tu bổ Di tích Huế thực hiện từ nguồn kinh phí xã hội hóa, với sự giám sát chặt chẽ của Hội đồng chuyên môn trong từng công đoạn. Toàn bộ quá trình được thực hiện theo các nguyên tắc bảo tồn quốc tế và quy định của Luật Di sản văn hóa, bảo đảm giữ gìn tối đa yếu tố gốc, hạn chế can thiệp không cần thiết và tuyệt đối không làm thay đổi giá trị lịch sử, nghệ thuật của bảo vật.

Ngày 24/5/2025, bảo vật đã bị phá hoại trong một sự cố đáng tiếc tại điện Thái Hòa, khiến phần tay ngai bên trái bị gãy, tách thành 14 mảnh vỡ với kích thước khác nhau. Ngay sau sự việc, các cơ quan chức năng cùng đơn vị quản lý di sản đã nhanh chóng triển khai các biện pháp bảo vệ hiện vật, đồng thời xây dựng kế hoạch phục chế theo đúng quy định của pháp luật và các nguyên tắc bảo tồn di sản.

Dưới sự chỉ đạo của UBND thành phố Huế, cùng sự tham gia của Hội đồng chuyên môn gồm các nhà quản lý, nhà nghiên cứu, chuyên gia bảo tồn và nghệ nhân có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực tu bổ di sản, quá trình phục chế được triển khai tại Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế từ ngày 22/4 đến 4/5/2026. Các chuyên gia đã tiến hành làm sạch hiện vật, xử lý mối mọt, nấm mốc, gắn kết hoàn chỉnh 14 mảnh vỡ của tay ngai bên trái, gia cố kết cấu bằng vật liệu đồng chất với nguyên bản, đồng thời phục hồi các chi tiết bị khuyết thiếu bằng kỹ thuật truyền thống sử dụng sơn ta và vàng thật. Những phần được phục chế đều dựa trên hồ sơ khoa học và tư liệu lưu trữ nhằm bảo đảm tính chính xác về hình dáng, kích thước, màu sắc cũng như giá trị nguyên gốc của hiện vật. Đặc biệt, toàn bộ quá trình phục chế đều được quay phim, chụp ảnh và lập hồ sơ tư liệu đầy đủ, phục vụ công tác nghiên cứu, bảo quản lâu dài cũng như bảo đảm tính minh bạch trong hoạt động bảo tồn di sản.

Theo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, sau khi được phục chế, “Ngai vua triều Nguyễn” được trưng bày trở lại vào ngày 4/6/2026 tại điện Thái Hòa. Đến với Đại nội Huế hôm nay, du khách có thể tiếp tục chiêm ngưỡng Bảo vật quốc gia “Ngai vua triều Nguyễn” trong không gian trang nghiêm của điện Thái Hòa – nơi từng diễn ra các nghi lễ trọng đại của triều Nguyễn suốt hơn một thế kỷ. Đây không chỉ là cơ hội để khám phá một hiện vật quý giá mang dấu ấn lịch sử dân tộc mà còn là dịp để cảm nhận sâu sắc hơn vẻ đẹp và sức sống bền bỉ của di sản văn hóa Huế, nơi những giá trị của quá khứ vẫn đang được gìn giữ, bảo tồn và lan tỏa đến cộng đồng trong đời sống đương đại.